نبايد از رنو سوء استفاده كرد

معاون تندر-90 ايران خودرو در گفت‌وگو با دنياي اقتصاد
نبايد از رنو سوء استفاده كرد
بخش پاياني
حمید رضا بهداد- در بخش‌هاي قبلي گفت‌وگو با معاون تندر-90 ايران‌خودرو به مسائلي مانند تامين قطعات و رابطه خودروسازان داخلي با شركت رنوپارس پرداختيم. محمدرضا معتمد معتقد بود، رنوپارس مديريت چندان خوبي در زمينه تحقق اهداف قرارداد X90 نداشته و به همين دليل بسياري از ظرفيت‌هاي آن مغفول مانده است.

با وي در بخش پايانی گفت‌وگو، به مسائلي نظير خدمات پس از فروش تندر90 و آينده قرارداد X90 پرداخته ایم . اين در حالي است كه به اعتقاد وي، در صورت اصلاح و بازنگري قرارداد مذكور، آينده روشني در انتظار آن است و تندر-90 نيز مي‌تواند جايگزيني مناسب براي پرايد و پژو روآ باشد.
معاون تندر-90 ايران‌خودرو همچنين معتقد است، در‌ حال‌ حاضر ديگر نبايد به عقب بازگشت و از قرارداد X90 ايراد گرفت، چراكه در آن زمان از نظر مسوولان امر، همكاري با رنو فرانسه، بهترين تصميم بوده است.
بخش پاياني گفت‌وگوي دنياي‌اقتصاد با معاون تندر90 ايران‌ خودرو را مي‌خوانيد.
به گفته شما، يكي از بندهاي مهم قرارداد پلت‌فرم مشترك x90، خدمات پس از فروش محصولات حاصل از اين پلت‌فرم است و آن طور كه در بخش نخست گفت‌وگوي خود اشاره كرديد، رنو پارس در تحقق اين هدف، چندان مناسب عمل نكرده؛ اين در شرايطي است كه به گفته مديرعامل رنوپارس، معادل 10ميليارد تومان، قطعه یدكي تندر-90 در اختيار نمايندگي‌هاي خدمات پس از فروش خودروسازان داخلي، قرار گرفته است ،آيا اين رقم کافی نيست؟
همان طور كه در بخش اول گفت‌وگو اشاره كردم، رنو پارس بايد، بازار لوازم يدكي تندر-90 يا هر محصول ديگري را كه از دل پلت‌فرم مشترك x90 بيرون بيايد، اشباع كند كه معتقدم اين هدف تاكنون محقق نشده است. البته رقمي كه در زمينه توزيع لوازم يدكي تندر-90 بين نمايندگي‌ها در ذهن من نقش داشت، 8ميليارد تومان بود اما قطعا رنو پارس رقم دقيق‌تري دارد كه از 10ميليارد تومان صحبت به ميان مي‌آورد.
ايران خودرو از اين رقم رضايت دارد؟
تندر-90 خودرويي باكيفيت به حساب مي‌آيد و از لحاظ فني، به اين زودي‌ها گذر آن به تعميرگاه‌ها نخواهد افتاد. با اين حال مسائلي مانند تصادف، لزوم وجود لوازم يدكي را در نمايندگي‌ها ايجاب مي‌كند، تا پايان سال گذشته در مجموع 80هزار تندر-90 روانه بازار شد كه با يك نگاه آماري مي‌توان نتيجه گرفت به ازاي هر دستگاه از اين خودرو، 125هزار تومان قطعه يدكي به بازار عرضه شده است. منتها بالانس و پراكندگي آن مناسب نبوده به نحوي كه قطعه‌اي بيشتر توزيع شده و قطعه‌اي كمتر.
گفته مي‌شود ايران خودرو مدتی پيش، خط توليد تندر-90 را خوابانده و قطعات اين خط را در بازار لوازم يدكي به فروش رسانده است. شما اين موضوع را تاييد مي‌كنيد.
خير.
يعني شايعه بوده؟
نه كاملا.
بالاخره ايران خودرو اين كار را كرده يا نه؟
ما در قرار داد 90اX، امضا داده‌ايم كه هرگاه مشتري نياز به لوازم يدكي تندر يا هر محصول توليدي ديگري بر پايه اين پلت فرم، داشت، به هر نحوي نياز وي را برطرف كنيم.
ايران خودرو نيز يك بار از توليد تندر – 90 زد و نياز بازار لوازم يدكي آن را تامين كرد.
اما گفته مي‌شود لوازم يدكي، در بازار آزاد به فروش رسيده!
- خير اين طور نيست. به هر حال وقتي تندر -90 با مشكل تامين قطعه روبه‌رو است اين گونه شايعات نيز در قبال آن به وجود مي‌آيد. اصل قضيه همان بود که عرض كردم. البته شايد ايراد بگيريد چرا وقتی ثبت نام‌كنندگان منتظر دريافت تندر – 90 هستند، ما قطعات آن را به نمايندگي‌هاي خود داده‌ايم. پاسخ اين سوال را اين گونه مي‌دهم كه براي ايران خودرو، محصولي كه دست مشتري است، اهميت بيشتري نسبت به محصولي كه هنوز در خط توليد مانده، دارد. بنابراين بايد به فكر رضايت و رفاه حال آنهايي باشيم كه تندر – 90 سوارند. من احساس مي‌كنم گاهي احساسات ما ايراني‌ها، موجب جوزدگي مان در برخي مسائل مي‌شود كه تندر -90 هم جزو همين‌ها است.
اينكه مشتريان نتوانسته‌اند تندر – 90 خود را سرموعد تحويل بگيرند، يا اين كه تامين قطعات اين خودرو با مشكلات زيادي روبه‌رو را جودزدگي مي‌دانيد؟!
من در بخش‌هاي قبلي گفت‌وگو هم اشاره كردم كه قرار داد X90، ظرفيت‌هاي مناسب و مغفول مانده‌اي دارد بايد به فكر زنده كردن آنها بود. وقتي مي‌گويم جوزدگي، يعني اين كه از كل اين قرارداد،فقط و فقط بخش تندر – 90 و مشكلات آن را نبينيم و به دانش فني كه به واسطه همكاري با رنو فرانسه، نصيب‌مان شده نيز توجه كنيم. الان هر جا بحث اين قرارداد به ميان مي‌آيد، همه تنها به تندر – 90 و مشكلات توليد آن مي‌چسبند و موارد ديگر براي آنها اهميت و ارزش پي‌گيري هم ندارد.
خب وقتي به قول خودتان، فقط بخش تندر – 90 قرار داد، به مرحله اجرا رسيده و از طرفي ثبت‌نام ‌كنندگان اين خودرو يا مدت زمان زيادي در انتظار دريافت تندر-90 مانده و يا هنوز موفق به دريافت آن نشده‌اند، طبيعي است محور بحث‌ها و پرسش و پاسخ‌ها، حول تندر و حاشيه‌هاي آن بچرخد. نكند انتظار داريد، تندر-90 با همين حاشيه‌ها و مشكلات، پيش رفته و كسي اعم از مشتريان، رسانه‌ها و مسوولان، نسبت به آن اعتراض نكنند؟!
شما كي ديده و شنيده‌ايد بنده در زمينه حق و حقوق و اعتراض مشتريان تندر-90 موضع گرفته و حرفي خلاف نظر آنها بزنم؟ قطعا در اين باره حق با مشتريان بوده و من به عنوان معاون تندر-90 ايران خودرو، به شخصه شرمنده همه آنها هستم. منتهي حرفم اين است كه ما هم زحمت خود را كشيده و سعي‌مان را براي بهبود روند توليد تندر-90، كرده‌ايم ولي كسي توجهي به اين موضوع نمي‌كند و اگر هم جايي، كمكي و حمايتي از خودروسازان صورت گيرد همه از رسانه‌ها گرفته تا مشتريان نسبت به آن معترض مي‌شوند.
وارد فضاي کلان‌تری شديم. مگر تاكنون دولت از خودروسازان كم حمايت كرده است؟
يك مثال براي شما مي‌زنم طبق آمار، توليد ناخالص داخلي آمريكا 15هزار ميليارد دلار و رقم فروش شركت جنرال موتورز اين كشور، 150ميليارد دلار، يعني يك‌درصد سهم توليد ناخالص داخلي آمريكا است. باز هم طبق آمار، توليد ناخالص داخلي ايران 320ميليارد دلار برآورد مي‌شود كه ايران خودرو با فروش سالانه 8ميليارد دلاري، 5/2درصد سهم توليد ناخالص داخلي كشور را در اختيار دارد، يعني رقمي 5/2برابر جنرال موتورز؛ اين در حالي است كه دولت آمريكا براي جلوگيري از ورشكستگي جنرال موتورز، همه كار كرد و حتي از اصول اقتصاد آزاد خود نيز گذشت. اما آيا حمايت‌هايي كه به قول شما از خودروسازان ايراني مي‌شود، درحد و اندازه سهمی كه از توليد ناخالص داخلي كشور دارند هست؟
همين تعرفه 110درصدي واردات خودرو، ديوار حمايتي بزرگي از خودروسازان داخلي به حساب آمده و اجازه مي‌دهد كه شما با فراغ بال، هر آنچه را با هر كيفيت و كميتي كه توليد كرده‌ايد، روانه بازار كنيد. آيا اين موضوع، حمايت كمي به نظر مي‌رسد؟
مگر اشكالي دارد شرايطي فراهم شود كه مشتريان ،جنس ايراني، جنسي را كه توسط هموطنان آنها به توليد رسيده، استفاده كنند؟ همين اوباما، رييس‌جمهور ايالات متحده آمريكا، در جريان بحران اقتصادي دنيا، شعار «آمريكايي، جنس آمريكايي بخر» سر داد. يا مثل مردم كره‌جنوبي، اعتقاد شديدي به خريد جنس كره‌اي دارند، چون معتقدند با اين كار، چرخه توليد در كشورشان، ادامه يافته و توسعه مي‌يابد.
به نظرم اين گفته شما، به نوعي قياس مع‌الفارق است، اين درست كه آمريكايي‌ها و كره‌اي‌ها جنس داخلي كشور خود را مصرف و به اين وسيله از چرخه توليد حمايت مي‌كنند، اما آيا كيفيت جنس كره‌اي و آمريكايي، با جنس ايراني قابل مقايسه است؟ در همين بخش صنعت خودرو، آيا مي‌توان ادعا كرد، يك محصول وارداتي هيونداي كره، با خودروهاي داخلي ما، از لحاظ كيفي، در يك سطح قرار دارد؟ اگر اين‌گونه بود كه نيست، آن وقت مي‌توان از مشتريان ايراني هم انتظار داشت جنس داخلي بخرند.
به اعتقاد بنده، ما اگر حتي يك خودرو داخلي را كه 6 ماه بيشتر تاريخ مصرف ندارد، خريداري كنيم. خيلي بهتر از آن است خودرويي وارداتي را كه تا دو سال نيز نيازمند تعميرگاه نيست، بخريم.
با كدام منطق؟ فكر نمي‌كنيد، اين گفته شما كمي آرمان‌ گرايانه و به دور از واقعيت است؟
خير؛ شما اگر به كره برويد. خواهيد ديد كه كره‌اي‌ها به‌رغم با كيفيت‌تر بودن اجناس آمريكايي، جنس توليد كشور خود را مي‌خرند. خود من به شخصه تا جايي كه بشود در زندگي‌ام از جنس ايراني استفاده مي‌كنم، چون معتقدم، هموطن من براي توليد آن زحمت كشيده و وقتي من مشتري آن را مي‌خرم، يعني به توسعه چرخه توليد كمك كرده‌ام. قطعا هيچ كاري ندارد، تعرفه واردات خودرو را پايين آورده و مرزهاي كشور به طور كامل براي ورود خودروهاي خارجي باز كنيم، اما در آن صورت، ديگر صنعت خودرويي نخواهيم داشت و يك و نيم ميليون نفر نيز بيكار خواهند شد. خودروسازي ما قطعا كمبودهايي دارد، اما نقاط قوت آن را نيز نبايد فراموش كنيم. متاسفانه ما ايراني‌ها، چون احساساتي هستيم، گاهي به جاي هرس كردن شاخه و برگ‌هاي زائد، خود درخت را از ريشه درمي‌آوريم.
از بحث اصلي گفت‌وگو، كمي دور شديم، پرسش ديگري كه درباره قرارداد X90 به ذهن من مي‌آيد، با بحث بحران اقتصادي دنيا، در رابطه است. هم‌اكنون رنو نيز مانند ساير خودروسازان بزرگ دنيا، با بحران مالي دست و پنجه نرم مي‌كند و كارشناسان معتقدند، با اين اوضاع، شرايط مناسبي براي امتيازگيري خودروسازان داخلي از رنو بابت اين قرارداد به وجود آمده است. آيا ايران برنامه‌اي
در اين زمينه دارد؟
ما و رنو هم‌اكنون شريك هم به حساب مي‌آييم و اگر سود كنيم، براي هر دو ما است و اگر هم ضرر كنيم كه هر دو، زيان ديده‌ايم. قطعا ايران‌خودرو بايد مواظب باشد جايي كه قرار است امتياز بگيرد، بيشترين را بگيرد و جايي كه بايد امتياز بدهد، كمترين را؛ با اين حال نبايد فراموش كنيم كه در هميشه روي يك پاشنه نمي‌چرخد. درست است رنو هم‌اكنون با بحران مالي مواجه شده و مي‌توان از اين شركت امتيازگرفت ولي بايد بدانيم بالاخره روزي، رنو باز هم به اوضاع مناسب مالي خود، بازخواهد گشت. بنابراين نبايد طوري رفتار شود كه آنها گمان ببرند، مثلا ايران‌خودرو قصد سوءاستفاده از اوضاع فعلي را دارد. اگر چنين شود، مطمئنا، اعتماد آنها از ما سلب و كاري از پيش نخواهد رفت. اصلا امكان دارد رنو بعدها، رفتار نامناسب ما را تلافي و اصل و رابطه و اعتماد متقابل طرفين از بين برود.
شايد پرسش سختي باشد و تمايلي به پاسخ دادن آن نداشته باشيد،‌ اما مي‌خواهم بدانم اگر به سال 83 برگشته و شما جزو تصميم‌گيران قرار داد 90اX بودید، آیا حاضر به امضای آن می شدید؟
آنهایی که قرارداد 90اX را تنظيم و امضا كرده‌اند، همه جزو استخوان خرد كرده‌هاي صنعت خودرو به حساب مي‌آيند و نمي‌توان گفت، اشتباه كرده يا كار آنها غيركارشناسي بوده است. از طرفي در علم تصميم‌گيري وقتي تصميمی گرفته و به مرحله اجرا درمي‌آيد، ديگر نمي‌توان به عقب بازگشت و گفت كاش تصميم ديگري اتخاذ مي‌شد. به هر حال سال 83، همكاري خودروسازان ايراني با رنو در قالب پلت فرم مشترك، بهترين تصميم ممكن با توجه به جميع شرايط، به نظر آمده و الان هم كه 5 سال از آن ماجرا مي‌گذرد. اتفاقا تنظيم قرارداد به گونه‌اي است كه امكان بازنگري در آن وجود دارد. بنابراين مي‌توان همين قرارداد را هم اصلاح و به نتايج مثبتی رسید.
با تمام اين صحبت‌ها، آينده قرارداد 90اX و خودرو تندر را چگونه پيش‌بيني مي‌كنيد؟
در مورد قرارداد، كه بايد اصلاحات لازم در آن صورت گرفته و ظرفيت‌هاي خاموش آن را زنده كنيم، به صنعت خودروما، كمك بزرگي خواهد كرد. تندر- 90 نيز مي‌تواند جايگزين مناسب و مطمئني براي برخي خودروها مانند پرايد و پژو روآ كه قرار است از رده خارج شوند، باشد.